Темир Сариев Кыргызстанда ири орусиялык компаниялардын катышуусун кеңейтүүгө чакырды

Кыргызстан менен Россиянын саясий жана соода байланыштары тыгыз болгону менен, өлкөдө ири орусиялык компаниялар аз. Бул тууралуу Соода-өнөр жай палатасынын президенти Темир Сариев Ысык-Көлдө өткөн «Примаков окуулары» сессиясында билдирди.

Анын айтымында, азыр Кыргызстанда «Газпром» жана «Полюс Золото» сыяктуу бир нече гана ири орусиялык компания бар.

Сариев Кыргызстан инвесторлор үчүн ыңгайлуу шарттарды түзүп жатканын белгиледи. Анын айтымында, жөнөкөйлөштүрүлгөн салык системасында жүгүртүүдөн алынуучу салык 4%ды түзөт. Ал эми жалпы салык режиминде сатуудан алынуучу салык 2%, кошумча нарк салыгы (КНС) 12%, киреше салыгы 10% өлчөмүндө белгиленген.

Ошондой эле иш берүүчүлөрдүн эмгек акы фондуна төлөм 2.25%ды түзсө, кызматкерлер киреше салыгын 10% жана социалдык төлөмдөрдү дагы 10% өлчөмүндө төлөшөт.

Сариев бул шарттар Кыргызстанда өндүрүш ачып, товарларды Россияга, ЕАЭБ өлкөлөрүнө жана башка тышкы рынокторго чыгарууга мүмкүнчүлүк берерин айтты. Мындан тышкары, Кыргызстанда Европа Биримдигине товарларды бажы төлөмдөрүсүз экспорттоого шарт түзгөн жеңилдетилген тарифтик система+ макамы бар экенин белгиледи.

Соода-өнөр жай палатасынын жетекчисинин айтымында, Кыргызстан менен Россиянын экономикалык байланыштары азырынча негизинен соодага негизделүүдө. Былтыр эки өлкөнүн товар жүгүртүү көлөмү 1.7 млрд долларды түзгөн. Салыштыруу үчүн, Кытай менен болгон соода көлөмү 27 млрд долларга жеткен.

«Россия менен соодада азырынча металл жана мунай заттарынын үлүшү чоң», — деди Сариев.

Ал Кыргызстан менен Россия сооданы гана эмес, биргелешкен ишканаларды түзүүнү жана өндүрүштү өнүктүрүүнү күчөтүшү керектигин белгиледи. Анын пикиринде, Кыргызстан арзан жана квалификациялуу жумушчу күчү, орус тилинин кеңири колдонулушу жана ЕАЭБ рыногуна жакындыгы менен өндүрүш ачуу үчүн ыңгайлуу өлкө боло алат.

Ошол эле учурда ЕАЭБдин алкагындагы биргелешкен өндүрүш долбоорлорун ишке ашырууда айрым тоскоолдуктар бар экенин айтты. Учурда мындай долбоорлор үчүн кеминде үч өлкөнүн ишканалары катышуусу керек. Сариев бул талапты эки өлкөгө чейин төмөндөтүүнү сунуштады.

Бирок ЕАЭБдин алкагындагы өнөр жай кооперациясынын мүмкүнчүлүктөрү толук колдонулбай жатканын белгиледи. Учурда биргелешкен долбоорлорго пайыздык ченди субсидиялоо үчүн кеминде үч өлкөнүн ишканалары катышуусу керек.

Сариев бул талапты эки өлкөнүн катышуусуна чейин төмөндөтүүнү сунуштады.

«Үч тарап болуп макулдашуу кыйын. Бул талапты өзгөртүү керек, эки өлкөнүн катышуусу жетиштүү. Ошондо процесс тезирээк жүрөт», — деди ал.

Анын айтымында, ЕАЭБде товарлардын, кызматтардын, капиталдын жана жумушчу күчүнүн эркин жүрүшү азырынча толук ишке аша элек. Бул маселелерди өлкөлөр биргелешип чечиши керек.

Кыргызстан менен Россиянын өндүрүш тармагындагы кызматташтыгын кеңейтүү маселеси алдыдагы Кыргыз-Россия бизнес кеңешинде талкууланат.