Жарыяланган
2025-06-06, 13:59Соңку жылдары Кыргызстанда өзгөрүүлөр болууда: өлкөнүн IT-сектору теңдешсиз ылдамдыкта өнүгүп жатат. Жогорку технологиялар паркынын маалыматына караганда, акыркы 10 жыл ичинде IT-кызматтарынын экспорту 45 эсеге өскөн, ал эми 2024-жылы 11,3 миллиард сомго жеткен. “Акчабардын” YouTube каналына берген маегинде ЖТПнын директору Азис Абакиров өлкө кантип деңизге чыга албаган жана ири жаратылыш ресурстары жок болсо да, глобалдык санариптик рынокто байкалган “оюнчуга” айланганын айтып берди.
Бүгүнкү күндө Кыргызстандагы IT-кызматтар экспортунун болжол менен 40%ы АКШга туура келет — анын ичинде Силикон өрөөнүндөгү кардарлар да бар. Ошондой эле кыргызстандык иштеп чыгуучулар Япония, Түркия, Азия жана Европанын өлкөлөрү менен иштешет. Чет өлкөлүк компаниялар биздин адистерди эмгекчилдиги, тил билгичтиги жана жумшак коммуникативдик жөндөмдөрү үчүн жогору баалашат. Бул факторлор кыргыз программистин таанымал брендге айлантууда.
“Биз Кыргызстанда жашайбыз, бирок бүт дүйнө менен иштейбиз”, — деп баса белгиледи Абакиров.
Ал Интернет өлкө үчүн “мүмкүнчүлүктөрдүн океаны” болуп калды, ал эми жаштар анын негизги ресурсу деп эсептейт.
Окуя 2000-жылдардын ортосунда энтузиасттардын чакан жамааты менен башталган. 2008-жылы алар иштеп чыгуучулар ассоциациясын түзүшкөн, ал эми 2011-жылы Жогорку технологиялар паркы жөнүндө мыйзам кабыл алынган. ЖТП моделинин өзгөчөлүгү — ал мамлекеттик бюджеттен каржылоосуз, толугу менен ынтызарлыктын жана идеянын негизинде түзүлгөн. Бүгүнкү күндө парк 500дөн ашык компанияны бириктирип, миңдеген жумушчу орундарды түзүүдө.
Ийгиликтин ачкычы англис тили бойдон калууда. Бул иштеп чыгуучунун карьерасына биринчи кадам. Соңку жылдары Кыргызстандагы жогорку окуу жайлар, ошондой эле кыска мөөнөттүү курстар жана академиялар кадрларды активдүү даярдай баштады. Codify сыяктуу академиялар Python жана JavaScript гана эмес, жасалма интеллектти да камтыган жаңы багыттарды үйрөтүүдө.
Кыргызстан адистерди эрте жаштан тартып даярдайт. Бүгүнкү күндө 6-10 жаштагы балдар үчүн да курстар бар. Мындан тышкары, Политех, АУЦА, “Манас” жана Нарындагы Борбор Азия университети сыяктуу жогорку окуу жайлар күчтүү теориялык базаны берет.
Кыргызстандын IT тармагы жөн гана аутсорсинг эмес. Бул өлкөнүн экономикасын өнүктүрө турган өнүм стартаптарын, жаңы идеяларды жана бренддерди түзүү жолу. Максат — техникалык аткаруудан чыгып, чыгармачыл экономикага умтулуу.
Азис Абакиров айткандай, бул максатка жетүү үчүн билим берүүгө, инфраструктурага инвестиция салууну улантуу жана жаштардын ынтызарлыгын колдоо маанилүү. Анткени тажрыйба көрсөтүп жаткандай, бардык чоң нерселер кичинекей коомчулуктардан жана өзүнө болгон ишеничтен башталат.
