Кыргызстанда картошка киши башына 4 жылда 29 килограммга азайды

Акыркы төрт жылда Кыргызстанда киши башына туура келген картошканын көлөмү 29 килограммга азайды. Өлкө ЕАЭБде картошка өндүрүү боюнча алдыңкылардан болгону менен, өндүрүш көлөмү жылдан жылга төмөндөп жатат. 

ЕАЭБдин маалыматына ылайык, 2025-жылы Кыргызстанда 1.17 млн тонна картошка жыйналган. Бул 2021-жылга салыштырмалуу 9.23% аз. Акыркы жылдардагы көрсөткүчтөр төмөнкүдөй болгон:
— 2021-жылы — 1.289 млн тонна;
— 2022-жылы — 1.275 млн тонна;
— 2023-жылы — 1.287 млн тонна;
— 2024-жылы — 1.19 млн тонна;
— 2025-жылы — 1.17 млн тонна.

Ошол эле учурда калк башына туура келген картошка өндүрүү дагы кыскарууда.

Мисалы:
— 2021-жылы — 188 кг;
— 2022-жылы — 183 кг;
— 2023-жылы — 181 кг;
— 2024-жылы — 165 кг;
— 2025-жылы — 159 кг.

Өндүрүш азайганы менен Кыргызстан ЕАЭБде картошка өндүрүү боюнча алдыңкы орундардын бирин сактап келет. Бул көрсөткүч боюнча Беларусь гана алдыда — бир адамга 335 килограммдан туура келет. Салыштырсак, Казакстанда бул көрсөткүч 139 килограмм болсо, Арменияда 111 килограммды түзөт.

Жалпысынан ЕАЭБ өлкөлөрүндө дагы картошка өндүрүү кыскарып жатат. 2025-жылы союз өлкөлөрү 26.9 млн тонна картошка жыйнаса, 2022-жылы бул көрсөткүч 28.4 млн тоннаны түзгөн.

Өлкөдө картошка өндүрүшү ички керектөөдөн кыйла көп болгонуна карабастан, Кыргызстан 2025-жылы Кытайдан картошка импорттой баштаган. Бажы статистикасына ылайык, январь–декабрь айларында өлкөгө 28.6 миң тонна картошка киргизилген. Анын 22.2 миң тоннадан ашыгы Кытайдан келген.

Айыл чарба министрлиги буга чейин өлкөдө расмий түрдө картошка тартыштыгы болбогонун билдирген. 2025-жылы өзүн-өзү камсыздоо деңгээли 167% деп бааланган. Башкача айтканда, өндүрүш ички керектөөдөн кыйла жогору болгон.
 

Бирок 2025-жылдын жаз айларында рынокто убактылуу тартыштык жаралган. Буга Казакстан менен Россиядагы суу ташкындары себеп болуп, айдоо аянттары жабыркаган. Натыйжада кыргыз картошкасына суроо-талап кескин өсүп, продукциянын көп бөлүгү экспортко чыгып кеткен. Мындан улам өлкө ичинде картошканын баасы 62–70 сомго чейин көтөрүлгөн.

Ички рыноктогу бааны турукташтыруу үчүн бийлик импортко уруксат берген. 

2026-жылы бийлик түшүм көбүрөөк болот деп күтүүдө. Буга февраль жана март айларындагы жаанчыл аба ырайы жакшы шарт түзгөнү айтылууда. Маселен, быйыл январь–март айларында Кыргызстан 7.5 миң тонна картошка импорттогон. Бул өткөн жылдын ушул мезгилине салыштырмалуу 17%га аз. 

Ошол эле учурда импорттолгон картошканын негизги бөлүгү кайра эле Кытайдан келген — 6.5 миң тонна же жалпы көлөмдүн 86.6%ы.